Relacje

DODANO: Czwartek, 04 stycznia 2018 | WYDANIE: XII/2017

Fabryka mebli, która ma już swoje muzeum

  • Muzeum otwarto w sierpniu 2015 r. Fot. K. Orlikowska

    Muzeum otwarto w sierpniu 2015 r. Fot. K. Orlikowska

  • Ekspozycja liczy kilkaset drewnianych zabawek, którymi bawiły się dzieci m.in. w czasach PRL-u. Fot. K. Orlikowska

    Ekspozycja liczy kilkaset drewnianych zabawek, którymi bawiły się dzieci m.in. w czasach PRL-u. Fot. K. Orlikowska

  • Sektor zabawek IKEA powstał na podstawie wyrobów produkowanych w Zorce. Fot. K. Orlikowska

    Sektor zabawek IKEA powstał na podstawie wyrobów produkowanych w Zorce. Fot. K. Orlikowska

  • W muzeum można obejrzeć także meble produkowane kiedyś i dziś w fabrykach ZORKA. Fot. K. Orlikowska

    W muzeum można obejrzeć także meble produkowane kiedyś i dziś w fabrykach ZORKA. Fot. K. Orlikowska

  • Kustoszka muzeum pokazuje stare zdjęcia z ekspozycji Zorki na jednych z pierwszych targów meblowych w Poznaniu. Fot. K. Orlikowska

    Kustoszka muzeum pokazuje stare zdjęcia z ekspozycji Zorki na jednych z pierwszych targów meblowych w Poznaniu. Fot. K. Orlikowska

W muzeum otwartym dwa lata temu przy najstarszym zakładzie produkcyjnym firmy ZORKA można obejrzeć nie tylko bogate zbiory zabawek z drewna, ale także zapoznać się z ciekawą historią firmy.

Choć firma ZORKA z Jeleniej Góry od wielu lat zabawek już nie produkuje, a wytwarza za to miliony sztuk mebli dla koncernu IKEA, to pamięta o swoich początkach i historii. Świadczy o tym Muzeum Zabawek, które zostało utworzone na terenie firmy przy ul. Dworcowej, w uzdrowiskowej części Jeleniej Góry – Cieplicach.

ZORKA została założona w 1946 r. przez prywatnego przedsiębiorcę Wacława Maliszewskiego, który przed II wojną światową prowadził w Warszawie przy ul. Miodowej sklep z zabawkami. W momencie założenia firmy zatrudniano 48 pracowników. W 1950 r. nastąpiło przekształcenie prywatnego zakładu pracy w Spółdzielnię Przemysłu Ludowego i Artystycznego ZORKA. Nazwa spółdzielni pochodzi od imienia żony właściciela przekształconego zakładu. Produkcję od początku stanowiła drobna galanteria drzewna oraz zabawki: kasety edukacyjne i wózki z klockami. Ówczesna produkcja była oparta przede wszystkim na rękodzielnictwie, dlatego też wyposażenie Spółdzielni w maszyny i urządzenia było niewielkie. Dynamiczny rozwój przedsiębiorstwa nastąpił w 1970 r., kiedy to ZORKA poszerzyła swoją ofertę galanterii drzewnej o półki ścienne, wieszaki, stojaki na wina i lustra. Aby sprostać realizacji zamówień, w 1972 r. w Cieplicach rozpoczęto budowę hali produkcyjnej i zaplecza socjalnego, które oddano do użytku w 1978 r. W tym okresie Spółdzielnia rozpoczęła również eksport swoich wyrobów, który stanowił ok. 50 proc. całości produkcji. Zabawkami ZORKA bawiły się dzieci z Polski, Anglii, RFN, Francji, USA, Kanady, Szwecji, Norwegii, Irlandii, Belgii, Holandii, Austrii i Jugosławii. Rok 1980 okazał się przełomowy dla rozwoju firmy, gdyż ZORKA, jako jeden z pierwszych zakładów w Polsce, rozpoczęła wówczas współpracę z firmą IKEA.

– W 1980 roku rozpoczęliśmy współpracę z IKEA w zakresie produkcji zabawek z drewna – informuje Wiesław Kraczkowski, szef utrzymania ruchu i inwestycji w ZORKA Sp. z o.o. – O produkcji zabawek mówię w czasie przeszłym, gdyż w 2004 roku zakończyliśmy ten segment wytwórstwa jako głównego produktu i rozwinęliśmy produkcję mebli.

W 2007 r. Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni zadecydowało o zakończeniu działalności jako Spółdzielnia Pracy ZORKA. Produkcję zlikwidowanego przedsiębiorstwa kontynuuje odtąd ZORKA Spółka z o.o.

Obecnie cały asortyment mebli – głównie do sypialni i jadalnianych, czyli łóżka, stoliki, toaletki i stoły – produkowany w fabrykach ZORKA, kierowany jest dla IKEA. To także jeden z bardziej dynamicznie rozwijających się producentów mebli w kraju, który zatrudnia blisko 850 pracowników, a w 2016 r. wyprodukował przeszło 867 tys. sztuk wyrobów. Potwierdzeniem dynamicznego rozwoju jest wybudowanie w 2011 r., w przemysłowej strefie Jeleniej Góry przy ul. Meblowej, nowocześnie wyposażonego, trzeciego zakładu Zorka, o powierzchni 11 tys. m2, który rozbudowano w 2014 r. o dodatkowe 8 tys. m2 (hala pakowni i magazyn wyrobów gotowych). W tym czasie dokonano również znaczących inwestycji, m.in. w linię lakierniczą oraz w kolejne maszyny CNC.

W otworzonym w sierpniu 2015 r. Muzeum Zabawek przy ul. Dworcowej, gdzie znajduje się także jeden z trzech zakładów produkcyjnych ZORKA, zobaczyć można za darmo kultowe egzemplarze zabawek sprzed kilkudziesięciu lat, które dziś wracają do łask, a w sklepach internetowych osiągają ceny kilkuset złotych za zestaw.

Autor: Katarzyna Orlikowska